Przestępstwa skarbowe

Jako przestępstwa i wykroczenia skarbowe rozumiemy czyny zabronione, co do których zasady odpowiedzialności zostały określone w Kodeksie karnym skarbowym. Ustawa ta określa odrębne zasady ponoszenia odpowiedzialności karnej za te czyny zabronione, do których jedynie w pewnym zakresie odnosimy przepisy Kodeksu karnego. Przestępstwa i wykroczenia skarbowe polegają na naruszeniu interesów finansowych Skarbu Państwa, są zazwyczaj związane z nieprawidłowościami dotyczącymi rozliczeń podatkowych, ale też np. uiszczania należności celnych i organizacji gier hazardowych. Odpowiedzialność karna za ich popełnienie dotyczyć może jednak nie tylko podatników, ale także podmioty zajmujące się w imieniu podatników ich sprawami gospodarczymi (np. członkowie zarządu spółki prawa handlowego będącej podatnikiem).

Znajomość prawa karnego skarbowego umożliwia m.in.:

  • uniknięcie odpowiedzialności karnej przy dokonywaniu optymalizacji podatkowej;
  • uniknięcie odpowiedzialności karnej przy nieopłacaniu należności publicznoprawnych z powodu problemów finansowych;
  • wzięcie pod uwagę ryzyk związanych z odpowiedzialnością karnoskarbową przy analizowaniu aspektów podatkowych planowanej transakcji;
  • przyjęcie najlepszej strategii działania w powiązanych z postępowaniem karnoskarbowym postępowaniach podatkowych;
  • uniknięcie sytuacji, gdy organy podatkowe uniemożliwiają przedawnienie należności podatkowych, powołując się na fakt prowadzonego postępowania karnoskarbowego.

Publikacje - Przestępstwa skarbowe

Art. 77 k.k.s. – granica między problemami finansowymi a przestępstwem skarbowym

Wyobraźmy sobie taką sytuację: podatnik prowadzi firmę, wypłaca pracownikom wynagrodzenia, potrąca z nich zaliczkę na podatek dochodowy – ale zamiast przekazać ją do urzędu skarbowego, wydaje te pieniądze na bieżące rachunki firmy. Może na czynsz, może na spłatę faktury od dostawcy. Wydaje się, że to chwilowe rozwiązanie, że „nadrobi” za miesiąc. Tymczasem w świetle prawa […]

Puste faktury – jak nie dać się wkręcić w przestępstwo

Wielu polskich podatników jest przekonanych, że hasło „puste faktury” i temat ich wystawiania w ogóle ich nie dotyczy. Wychodzą bowiem z założenia, że skoro świadomie nie biorą udziału w takim procederze, to przecież nie może im grozić żadna odpowiedzialność z tego tytułu. Niestety w wielu przypadkach żyją oni w złudnym poczuciu bezpieczeństwa. W praktyce bowiem […]

Postanowienie sygnalizacyjne NSA: koniec nadużywania KKS?

14 kwietnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. I FSK 1078/24) wydał wyrok w składzie siedmiu sędziów, który może istotnie wpłynąć na praktykę organów podatkowych w zakresie wszczynania postępowań karnych skarbowych. NSA uznał, że wszczęcie takiego postępowania wyłącznie w celu zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego – bez jego realnego prowadzenia – może być nieskuteczne, a […]

Przedawnienie przestępstwa skarbowego szybsze niż przestępstwa powszechnego

Sprawy związane z przestępstwami skarbowymi w ostatnich latach zyskują na znaczeniu. Wynika to między innymi z działań podjętych celem uszczelnienia systemu podatkowego. W przypadku przestępstw karnoskarbowych temat ten nabiera szczególnego znaczenia, zwłaszcza w kontekście licznych nowelizacji przepisów, które zaostrzyły sankcje za naruszenia prawa podatkowego i skarbowego. Zarówno przestępstwa powszechne, jak i karnoskarbowe ulegają przedawnieniu. Przedawnienie […]

Skarbówka posiada dostęp do kont podatników

Panuje powszechne przekonanie, że „pieniądze lubią ciszę” i nie należy o nich rozmawiać. Większość ludzi trzyma je w tajemnicy przed sąsiadami, znajomymi czy organami państwowymi w obawie przed oceną swojego stanu majątkowego. Utrzymanie owej tajemnicy jest teraz cięższe niż kiedykolwiek, zwłaszcza przed organami władzy. Dotychczas osoba, której nie przedstawiono zarzutów nie musiała obawiać się o […]

Jednolite orzecznictwo w zakresie ochrony podatników przed instrumentalnym wszczynaniem postępowań karno-skarbowych – uchwała NSA

Wojewódzkie sądy administracyjne dotychczas nie przyjęły jednolitej linii orzeczniczej dotyczącej możliwości kontroli przez nie zasadności i legalności wszczynania postępowań karno-skarbowych w sytuacji, w której zbliżał się termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny w celu ujednolicenia orzecznictwa, ale również zapewnienia ochrony praw obywateli oraz ich zaufania do sądów oraz systemu prawa, dnia 24 maja 2021 roku, […]

Czynny żal w prawie karnym skarbowym – elektroniczny czy papierowy?

W dobie postępującej cyfryzacji naszego życia, spotęgowanej i przyspieszonej przez okres pandemii, w którym większość rzeczy staramy się robić „zdalnie” i „elektronicznie”, szczególnie istotna staje się możliwość dokonywania zdalnie różnych czynności prawnych, bez wychodzenia z domu czy biura i bez wymuszonej wizyty w urzędzie. Przykładem stworzenia obywatelom, w tym także przedsiębiorcom, takiej możliwości było wprowadzenie […]

Koniec instrumentalnego stosowania przepisów przez organy podatkowe? Poznaliśmy uzasadnienia wyroków NSA

„W szczególności za nieakceptowalną praktykę w demokratycznym państwie prawnym uznawane jest działanie organów podatkowych, które tuż przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wszczynają postępowania karnoskarbowe w sprawie deliktu skarbowego wyłącznie celem zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania.” Jest to fragment pisemnego uzasadnienia przełomowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2020 roku, o […]

Przełomowe wyroki NSA w zakresie biegu przedawnienia zobowiązań i przestępstw podatkowych

Artykuł 70 § 6 pkt 1 Ordynacji Podatkowej umożliwia wstrzymanie rozpoczęcia bądź zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdy wszczęte zostanie postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Obserwacja wieloletniej praktyki organów w zakresie stosowania przepisu, jak również jego analiza budzi wiele wątpliwości związanych z interpretacją oraz możliwościami nadużywania wskazanej regulacji. Ogromne znaczenie […]

Propozycje zmian w prawie karnym skarbowym – w kierunku surowszej karalności

Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło w ostatnim czasie projekt zmian w Kodeksie Karnym Skarbowym. Aktualnie do końca zbliża się etap uzgodnień międzyresortowych, konsultacji i opiniowania. Projekt jest dostępny do wglądu tutaj.

Fiskus sięga po podsłuchy z postępowania karnego

Naczelny Sąd Administracyjny w ubiegłym roku zajmował się kwestią możliwości wykorzystywania w postępowaniu podatkowym, w celu ustalenia wysokości zaległości podatkowej, materiałów uzyskanych w toku innego postępowania – w szczególności przez zastosowanie podsłuchów. Oczywiście, w praktyce największe znaczenie praktyczne ma wykorzystywanie przez fiskusa materiałów z podsłuchów i innych czynności dokonywanych w toku postępowania karnoskarbowego. Oba te […]

O (nie)dopuszczalności wprowadzania taryfikatora kar przez Prokuratora Krajowego

Liczne kontrowersje w ostatnich dniach wywołuje kwestia tzw. taryfikatora kar, który prokurator krajowy, Bogdan Święczkowki, w marcu tego roku miał przesłać do prokuratorów regionalnych w całym kraju. Rzeczony taryfikator miał zawierać wytyczne wskazujące o jakie kary powinni wnioskować prokuratorzy w sprawach o przestępstwa gospodarcze. Według tych wytycznych, podstawowym wyznacznikiem wymiaru wnioskowanej kary powinien być rozmiar […]

Niezłożenie sprawozdania finansowego w terminie a odpowiedzialność karna

Niezłożenie sprawozdania finansowego w terminie a odpowiedzialność karna Zmiany jakie dokonały się w polskim prawie w roku 2017 r. dość istotnie wpłynęły na kwestię tzw. sprawozdawczości podmiotów gospodarczych z zakresu prowadzonej przez nich działalności, w tym także ich sytuacji finansowej. Obowiązki w tym zakresie określa przede wszystkim ustawa o rachunkowości oraz wprowadzona w 2017 r. ustawa […]

Nasz zespół