Przestępstwa gospodarcze

Na prawo karne gospodarcze składają się przepisy określające przestępstwa gospodarcze, to jest czyny zabronione, w których kryminalizowane są patologiczne zachowania zagrażające lub naruszające obrót gospodarczy.
Do najważniejszych przestępstw gospodarczych uregulowanych w kodeksie karnym (odpowiedzialność kodeksowa) oraz innych ustawach (odpowiedzialność pozakodeksowa) zaliczyć możemy przestępstwa: niegospodarności, oszustwa gospodarczego, prania pieniędzy, przestępstwa skierowane przeciwko wierzycielom, przeciwko informacji gospodarczej, przeciwko własności intelektualnej, przeciwko przetargom publicznym, przeciwko oznaczeniom produktów, przestępstwa związane z obrotem papierami wartościowymi, przestępstwa korupcyjne, przestępstwa naruszenia tajemnicy gospodarczej oraz inne przestępstwa.

Przepisy prawa karnego gospodarczego chronią:

  • obrót gospodarczy rozumiany jako zbiór stosunków prawnych, gospodarczych równoprawnych uczestników obrotu gospodarczego, a więc stosunków o charakterze równorzędnym, chroniąc tym samym dynamikę obrotu gospodarczego (w ujęciu wewnętrznym)
  • chronią instytucje, ich prawidłowe funkcjonowanie oraz podstawy i reguły obrotu gospodarczego (prawo karne ustrojowo-gospodarcze), chroniąc tym samym statykę obrotu gospodarczego (w ujęciu zewnętrznym).

Znajomość oraz podstawowa wiedza z zakresu przestępstw gospodarczych, określających podstawy odpowiedzialności karnej w obrocie gospodarczym są przydatne dla osób doradzających i obsługujących różnego rodzaju podmioty gospodarcze, w tym spółki prawa handlowego, ale także dla samych przedsiębiorców. Powyższa materia, zagadnienie rzeczywistego obowiązywania tych przepisów w obrocie gospodarczym i w życiu społecznym nabiera szczególnego znaczenia w ostatnim czasie, między innymi z uwagi na dynamikę pozakodeksowych przepisów karnych gospodarczych oraz wzrost kryminalizacji obrotu gospodarczego w Polsce

Publikacje - Przestępstwa gospodarcze

Odpowiedzialność karna menedżera za rozporządzanie mieniem w okresie zagrożenia niewypłacalnością

Osoby zarządzające podmiotami, mającymi problem z płynnością finansową i regulowaniem swoich bieżących zobowiązań, niejednokrotnie stają przed koniecznością podejmowania trudnych decyzji biznesowych. Nierzadko osoby te nie mają świadomości, że ich działania mogą mieć przełożenie na ich osobistą odpowiedzialność karną. Dotyczy to w szczególności czynności podejmowanych właśnie w okresie zagrożenia niewypłacalnością. Niestety, konstrukcja przepisów prawa karnego w […]

Kradzież spółki

Mogłoby się wydawać, że spółki nie można „ukraść”. Kodeks karny wskazuje bowiem, że przestępstwo kradzieży występuje w przypadku „zabrania w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej” oraz „uzyskania bez zgody osoby uprawnionej cudzego programu komputerowego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”. Spółka nie jest ani rzeczą ruchomą, ani cudzym programem komputerowym? Czy zatem spółki nie można ukraść? […]

Białe Kołnierzyki

Przestępstwa związane z upadłością

W jednym z ostatnich artykułów poruszyliśmy kwestie dotyczące przestępstw, które związane są z restrukturyzacją oraz sanacją. Niniejszy tekst odnosi się natomiast do czynów zabronionych mających związek z upadłością, ogłaszaną w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jak wskazuje sama nazwa, upadłość jest o wiele dalej idącym procesem w skutkach od restrukturyzacji. Potocznie upadłość bywa nazywana po […]

Białe Kołnierzyki

Zmiana projektu nowelizacji – nowy model odpowiedzialności (wybranych) podmiotów zbiorowych

Choć dotychczasowe prace nad projektem zmiany ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych wzbudziły już wiele kontrowersji, nie przyniosły wciąż zamierzonego efektu. Dnia 3 listopada 2022 r., przedstawiony został zaktualizowany projekt nowelizacji ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych. Po burzliwych konsultacjach i głosach sprzeciwu wobec projektu z sierpnia 2022 r., projektodawca zdecydował się zrezygnować z kilku najbardziej krytykowanych […]

Oszustwo sądowe w sprawach gospodarczych

Oszustwo sądowe jest dość charakterystycznym przestępstwem. Popełniane jest bowiem z wykorzystaniem roli sądu orzekającego w danym postępowaniu. Przestępstwo to nie zostało odrębnie uregulowane w polskim kodeksie karnym. Jego przypadki kwalifikuje się jako zwykłe oszustwo, czyli czyn z art. 286 § 1 k.k. Jednocześnie jednak, do jego popełnienia może dojść w zasadzie w każdym postępowaniu przed […]

Co oznacza rozpoczęcie działalności Prokuratury Europejskiej dla polskich przedsiębiorców?

Z dniem 1 czerwca 2021 roku swoją działalność rozpoczęła Prokuratura Europejska. To niezależny organ Unii Europejskiej odpowiedzialny za prowadzenie postępowań przygotowawczych, wnoszenie i popieranie oskarżeń oraz wytaczanie powództw przeciwko sprawcom przestępstw naruszających interesy finansowe UE, w tym nadużyć finansowych, korupcji, prania brudnych pieniędzy i transgranicznych oszustw VAT-owskich. Polska nie przystąpiła do współpracy, jednak nie oznacza […]

Roszczenia cywilne pokrzywdzonego w projekcie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało we wrześniu bieżącego roku projekt ustawy bardzo istotnie nowelizującej Ustawę o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Pisaliśmy o tym wcześniej tutaj. Jeżeli projekt ten wejdzie w życie, to całkowicie zmieni zasady ponoszenia odpowiedzialności tego rodzaju. W kolejnych wpisach na blogu będziemy omawiać podstawowe założenia projektu. Ten wpis poświęcony […]

Planowane zmiany w zakresie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione

W sierpniu b.r. opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Tym samym wydaje się, że zarzucono już ostatecznie projekt całkiem nowej ustawy, nad którą Sejm pracował w 2018 roku. Proponowane wówczas rozwiązania komentowaliśmy na bieżąco, m.in. tutaj. Pomimo, że tym razem mamy do czynienia jedynie z […]

Przestępstwa związane z restrukturyzacją oraz sanacją

W przypadku, gdy dłużnik jest niewypłacalny lub grozi mu niewypłacalności, przyjść z pomocą może mu postępowanie restukturyzacyjne. Jego celem jest bowiem uratowanie dłużnika przez ogłoszeniem upadłości, poprzez umożliwienie mu restrukturyzacji, w drodze zawarcia układu z wierzycielami. Jednym z postępowań restrukturyzacyjnych jest także postępowanie sanacyjne. Jego celem oprócz uniknięcia upadłości dłużnika w drodze zawarcia układu z […]

Nowelizacja kodeksu karnego ciąg dalszy

Nowelizacja Kodeksu karnego była już przez nas omawiana. W październiku 2021 r. pisaliśmy o przygotowanym przez rząd projekcie, który zakładał poważne zmiany w samym systemie kar oraz dyrektywach ich wymierzania. Zaostrzał nadto kary za poszczególne przestępstwa oraz kreował szereg nowych typów przestępstw. Projekt ten w lutym 2022 r. trafił pod obrady Sejmu, a zaledwie kilkanaście […]

Tymczasowy Nadzorca Sądowy a ryzyka karne

W przypadku, gdy spółka z racji na swoją złą kondycję finansową postanawia rozpocząć postępowanie upadłościowe bądź o ogłoszenie upadłości wnioskuje jeden z jej wierzycieli, może wyniknąć potrzeba zabezpieczenia jej majątku. W tej sytuacji sąd z urzędu lub na wniosek uprawnionych podmiotów wszczyna postępowanie zabezpieczające. Tymczasowy nadzorca sądowy (dalej: TNS) to jedna z osób, do której […]

Blokady rachunku bankowego jeszcze dłużej

Ustawodawca zareagował na uchwały Sądu Najwyższego dotyczące blokady rachunku bankowego wprowadzając nowy przepis do kodeksu postępowania karnego, a także nowelizując inne ustawy. Pisaliśmy ostatnio, że Sąd Najwyższy wskazał kierunek wykładni w zakresie dotyczącym interpretacji przepisów o praniu brudnych pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, co usunęło wszelkie wątpliwości w powyższej materii. Ustawodawca skręcił w innym kierunku niż […]

Gwarancyjny charakter przepisów o blokadzie rachunku – SN rozwiewa wątpliwości

Blokada rachunku bankowego z całą pewnością stanowi jeden z bardziej dotkliwych środków jakie mogą być stosowane przez organy w razie podejrzenia popełnienia przestępstwa. W związku z czym, Sąd Najwyższy, odpowiadając na zagadnienia prawne, w uchwale I KZP 1/21 oraz I KZP 3/21  jasno wskazał kierunek wykładni zgodnie, z którym powinny być interpretowane przepisy ustawy o […]

Blokada rachunku bankowego – problemy praktyczne

Prowadzenie działalności gospodarczej obarczone jest wieloma ryzykami. Wśród nich najpoważniejsze dotyczą zagadnień regulowanych przez prawo karne. Nie chodzi przy tym wyłącznie o możliwość pociągnięcia osoby fizycznej do odpowiedzialności karnej. Obok osobistej odpowiedzialności osoby fizycznej, doniosła jest również kwestia negatywnych konsekwencji ponoszonych przez podmiot gospodarczy. Obok zagrożeń wynikających z utraty dobrego wizerunku, mogą pojawić się także […]

Planowane zmiany w prawie spółek

Zakończył się właśnie etap konsultacji społecznych projektu nowelizacji Kodeksu Spółek Handlowych. Swoje opinie przedłożyło wiele organizacji, stowarzyszeń i podmiotów gospodarczych, w tym m.in. Kancelaria prawna FILIPIAK BABICZ LEGAL sp.k. Projektowane zmiany KSH ująć można w ramy dwóch obszarów – tzw. prawa holdingowego oraz zwiększenia efektywności rad nadzorczych w spółkach kapitałowych.  

Praktyczny przewodnik po naprawieniu szkody wyrządzonej przestępstwem

Podmioty pokrzywdzone popełnieniem przestępstwa mogą ubiegać się o naprawienie szkody wyrządzonej przez sprawcę zarówno na drodze cywilnej, jak i karnej. Kwestia podjęcia właściwej decyzji co do wyboru ścieżki prowadzącej do uzyskania w takiej sytuacji rekompensaty finansowej nie jest oczywista. W tym artykule postaram się przedstawić podstawowe informacje, które należy mieć na uwadze podejmując decyzję o […]

Nasz zespół